സാം പിട്രോഡ - 5

1989 നവംബറില്‍ നടന്ന പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സ് പാര്‍ട്ടി പരാജയപ്പെട്ടു. വി.പി.സിങ്ങിന്റെ മന്ത്രിസഭയില്‍ കെ.പി.ഉണ്ണികൃഷന്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ മന്ത്രിയായി. സാം Scientific Advisor to Prime Minister എന്ന പദവി രാജിവെച്ചു. എന്നാല്‍ ടെലികോം കമ്മീഷന്‍ ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനം രാജി വെച്ചില്ല. കാരണം അതൊരു സര്‍ക്കാര്‍ പദവിയാണ്. നോണ്‍ പൊളിറ്റിക്കല്‍ അപ്പോയ്‌മെന്റ്. തുടങ്ങി വെച്ച ദൌത്യം പൂര്‍ത്തിയാക്കണം എന്ന താല്പര്യത്തിലാണ് അത് രാജി വെക്കാതിരുന്നത്. പക്ഷെ രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ സുഹൃത്താണ് സാം എന്ന കാരണത്താല്‍ ഉണ്ണികൃഷ്ണന്‍ അദ്ദേഹത്തിന് പലവിധത്തിലുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകള്‍ സൃഷ്ടിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. പക്ഷെ സാം അതൊന്നും ഗൌനിക്കാതെ തന്റെ കടമ നിര്‍വ്വഹിക്കുന്നതില്‍ പൂര്‍ണ്ണമായി മുഴുകി. ഇങ്ങനെ മാസങ്ങളോളം തൊന്തരവ് കൊടുത്തിട്ടും ഉദ്ദേശിച്ചപോലെ സാം രാജി വെച്ചൊഴിയാത്തതില്‍ കുപിതനായ മന്ത്രി അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ അഴിമതിയാരോപണങ്ങള്‍ ഉന്നയിച്ച് വിചാരണ നടത്താന്‍ അന്വേഷണക്കമ്മീഷനെയും നിശ്ചയിച്ചു. ഇത് സാം ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. അമേരിക്കയില്‍ കോടിക്കണക്കിന് സമ്പാദിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന ജോലിയും അവിടത്തെ പൌരത്വവും ഉപേക്ഷിച്ച് ഇന്ത്യയില്‍ തിരിച്ചു വന്ന് ഒരു രൂപ ശമ്പളത്തില്‍ രാപ്പകല്‍ വിശ്രമമില്ലാതെ മാതൃരാജ്യത്തിന് വേണ്ടി പ്രയത്നിക്കുന്ന തനിക്കെതിരെ അഴിമതിയാരോപിച്ച് അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടത് അദ്ദേഹത്തിന് താങ്ങാനായില്ല. ആ മാനസികാഘാതം നിമിത്തമാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ഹാര്‍ട്ട് അറ്റാക്ക് ഉണ്ടായത്. അപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന് 48 വയസ്സ്.

സാമിന് നാല് ബൈപാസ് സര്‍ജറി ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാര്‍ , അക്കാദമീഷ്യന്മാര്‍ , ടെലികോം എഞ്ചിനീയര്‍മാര്‍ അങ്ങനെ പലരും സര്‍ക്കാരിനെതിരെ പ്രതിഷേധസമരവുമായി രംഗത്തിറങ്ങി. സാമിന്റെ മേല്‍ ആരോപിക്കപ്പെട്ട അഴിമതിക്കുറ്റങ്ങള്‍ക്ക് യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ ഓഡിറ്റര്‍ ജനറല്‍ ഓഫ് ഇന്ത്യ മന്ത്രിയെ കുറിച്ചു അതൃപ്തിയും രേഖപ്പെടുത്തി. അതേ വര്‍ഷം 1990 ല്‍ വി.പി.സിങ്ങ് മന്ത്രിസഭ രാജി വെക്കേണ്ടി വന്നു. തുടര്‍ന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ്സിന്റെ പിന്തുണയോടെ ചന്ദ്രശേഖര്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയായി. ബൈപ്പാസ് സര്‍ജറി കഴിഞ്ഞ് കുറെ മാസങ്ങള്‍ വിശ്രമിച്ച ശേഷം സാം 1991 തുടക്കത്തില്‍ വീണ്ടും ടെലികോം കമ്മീഷന്റെ ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു. പക്ഷെ അതേ വര്‍ഷം മെയ് മാസത്തില്‍ രാജിവ് ഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടത് സാമിന് വീണ്ടും ഇരുട്ടടിയായി. താങ്ങാനാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു ആ ദുരന്തം ഏല്‍പ്പിച്ച ആഘാതം. അന്നത്തെ തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ കോണ്‍ഗ്രസ്സ് അധികാരത്തില്‍ തിരിച്ചെത്തി നരസിംഹറാവു പ്രധാനമന്തിയായി.  റാവു മന്ത്രിസഭയില്‍ വാര്‍ത്താവിതരണ പ്രക്ഷേപണ മന്ത്രിയായിരുന്ന രാജേഷ് പൈലറ്റിനെ ചുമതലകളെല്ലാം ഏല്‍പ്പിച്ച് 1991 അവസാനം സാം കുടുംബസമേതം ഷിക്കാഗോയിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയി.

ഷിക്കാഗോയില്‍ തിരിച്ചെത്തി കുറച്ച് കാലം വിശ്രമം എടുത്ത ശേഷം അവിടെ C - SAM Inc. എന്നൊരു കമ്പനി ആരംഭിച്ചു. ആ കമ്പനി ഇപ്പോഴും വിജയകരമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2004ല്‍ ഡോ. മന്‍‌മോഹന്‍ സിങ്ങ് പ്രധാനമന്ത്രിയായപ്പോള്‍ ദേശീയ വിജ്ഞാന കമ്മീഷന്‍ (National Knowledge Commission) എന്നൊരു സ്ഥാപനം രൂപീകരിക്കുകയും സാം പിട്രോഡയെ അതിന്റെ ചെയര്‍മാനായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. 2009 വരെ ആ സ്ഥാനത്തിരുന്നുകൊണ്ട് സാം മുന്നൂറിലധികം ശുപാര്‍ശകള്‍ സര്‍ക്കാരിന് സമര്‍പ്പിക്കുകയുണ്ടായി. 2009 നവമ്പര്‍ മാസം മുതല്‍ ഇപ്പോഴും ഡോ. മന്‍‌മോഹന്‍ സിങ്ങിന്റെ Scientific Advisor to Prime Minister ആയി തുടരുകയാണ് സാം പിട്രോഡ. 2009 ല്‍ പത്മഭൂഷണ്‍ ബഹുമതി നല്‍കി സാമിനെ രാജ്യം ആദരിച്ചു.

( ഈ പരമ്പര അവസാനിക്കുന്നു.)

ചില ലിങ്കുകള്‍ :
http://en.wikipedia.org/wiki/Sam_Pitroda
http://www.cdot.in/
http://www.knowledgecommission.gov.in/default.asp

സാം പിട്രോഡ - 4

ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ വകുപ്പിലെ(DOT) ഉയര്‍ന്ന് അധികാരികള്‍ പാശ്ചാത്യനാടുകളിലെ കമ്പനികളില്‍ നിന്ന് കമ്മീഷന്‍ പറ്റിക്കൊണ്ടാണ് കാലഹരണപ്പെട്ട മെക്കാനിക്കല്‍ സ്വിച്ചുകളും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും വാങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നത്.  C-DOT എന്ന സ്ഥാപനം സാമിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ തുടങ്ങിയെങ്കിലും അതും സര്‍ക്കാര്‍ സംരഭമായിരുന്നതിനാല്‍ മറ്റ് പൊതുമേഖലാസ്ഥാപനങ്ങള്‍ പോലെ തന്നെ സി-ഡോട്ടും നിശ്ചിതസമയത്തിനകം ഒന്നും ചെയ്തു തീര്‍ക്കാതെ അത് വേഗം തന്നെ പൂട്ടിക്കെട്ടുമെന്ന് ആ അധികാരികള്‍ കരുതി. വിദേശങ്ങളില്‍ നിന്ന് കിട്ടുന്ന കമ്മീഷന്‍ ആണല്ലൊ അവര്‍ക്ക് വലുത്.  എന്നാല്‍ സാം പറഞ്ഞപോലെ മൂന്ന് വര്‍ഷത്തിനുള്ളില്‍ 128 Lines RAX  നിര്‍മ്മിച്ച് സി‌-ഡോട്ട് പ്രവര്‍ത്തനക്ഷമത തെളിയിച്ചപ്പോള്‍ അവര്‍ അക്ഷരാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഞെട്ടി.  സി-ഡോട്ടില്‍ നിന്ന് ഡിജിറ്റല്‍ സ്വിച്ചുകള്‍ വാങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നാല്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ വകുപ്പിലെ ഈ വെള്ളാനകള്‍ക്ക് കമ്മീഷന്‍ ലഭിക്കുമായിരുന്നില്ലല്ലൊ.  അത്കൊണ്ട് സി-ഡോട്ട് തയ്യാറാക്കിയ 128 Lines RAX  ഫീല്‍ഡ് ട്രയല്‍ ചെയ്യുന്നത് വെച്ചുതാമസിപ്പിക്കുക,  ആവശ്യമായ മറ്റ് സൌകര്യങ്ങള്‍ ചെയ്തുകൊടുക്കാതിരിക്കുക എന്ന തരത്തിലാണ് ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ വകുപ്പില്‍ നിന്ന് പാരകള്‍ പണിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നത്.

ഈ ഘട്ടത്തില്‍ സാം ചിന്തിച്ചത് Market Efficiency കുറിച്ചായിരുന്നു. അതായത് ഒരു ഉല്‍പ്പന്നത്തിന്റെ വില കുറയണമെങ്കിലും നിലവാരം കൂടണമെങ്കിലും വിപണിയില്‍ മത്സരം ഉണ്ടാകണം.  അത്കൊണ്ട് ഡിജിറ്റല്‍ സ്വിച്ചുകള്‍ C-DOT എന്ന പൊതുമേഖലസ്ഥാപനം നിര്‍മ്മിക്കുമ്പോള്‍ തന്നെ ഈ  സാങ്കേതികവിദ്യ റോയല്‍റ്റി അടിസ്ഥാനത്തില്‍  L&T, WS Industries മുതലായ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കി സ്വകാര്യമേഖലയിലും ഇതിന്റെ നിര്‍മ്മാണം തുടങ്ങാനുള്ള ഒരു പദ്ധതി കൊണ്ടുവന്നു. എന്നാല്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ വകുപ്പ് മേധാവികളില്‍ നിന്ന് കടുത്ത എതിര്‍പ്പാണ് വന്നത്.  റോയല്‍റ്റി വാങ്ങിയാണെങ്കില്‍ പോലും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വകാര്യമേഖലക്ക് കൈമാറരുതെന്ന് അവര്‍ ശഠിച്ചു. ഡിജിറ്റല്‍ സ്വിച്ച് നിര്‍മ്മിക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ ബാംഗ്ലൂരിലുള്ള India Telephone Industries ന് മാത്രമേ നല്‍കാവൂ എന്നും അവര്‍ മാത്രമേ ഇത് നിര്‍മ്മിക്കാവൂ എന്നും വാദിച്ചു. ITI യും  മറ്റേത് പൊതുമേഖല സ്ഥാപനവും പോലെ ചില താപ്പാനകള്‍ക്ക് തിന്ന് കൊഴുക്കാനുള്ള വിഹാ‍രരംഗമാണെന്ന് അറിയാമല്ലൊ.  ITI യെ ഏല്‍പ്പിച്ചാല്‍ ഈ പദ്ധതിയെ ഒരു വഴിക്കാക്കുമെന്ന് ആ ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ ആലോചിച്ചിരിക്കണം. (ഇന്നും ഇത്തരം ബ്യൂറോക്രാറ്റുകള്‍ തന്നെയാണ് നമ്മുടെ പൊതുമേഖല ഭരിക്കുന്നത്) പക്ഷെ ഇത് സാധ്യമല്ല എന്ന് സാം തീര്‍ത്ത് പറഞ്ഞു.

ടെലികോം വകുപ്പ് അധികാരികളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള ഈ തടസ്സങ്ങള്‍ സാം രാജിവ് ഗാന്ധിയുടെ ശ്രദ്ധയില്‍ പെടുത്തി. എന്താണ് ഇതിനൊരു പരിഹാരം എന്ന് രാജീവ് ഗാന്ധി സാമിനോട് ചോദിച്ചു. ഇന്ത്യയിലുള്ള ടെലികോം സംബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങള്‍ DOT (Department of Telecommunications), TEC (Telecommunication Engineering Centre), C-DOT (Centre for Development of Telematics), ITI (Indian Telephone Industries)  എല്ലാം തന്നെ  ടെലികോം കമ്മീഷന്‍ എന്ന ഒറ്റ വകുപ്പിന്റെ കീഴില്‍ കൊണ്ടുവരണമെന്ന് സാം നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു. ഉടനെ രാജീവ് അത് അംഗീകരിക്കുകയും  താങ്കള്‍ തന്നെ ആ കമ്മീഷന്റെ ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഒന്ന് കൂടി രാജീവ് ഗാന്ധി ആവശ്യപ്പെട്ടു. താങ്കളിപ്പോള്‍ അമേരിക്കന്‍ പൌരത്വമുള്ള ആളാണ്. ഈ സ്ഥാനത്ത് താങ്കളെ അവരോധിച്ചാ‍ല്‍ സഹപ്രവര്‍ത്തകരില്‍ നിന്ന് പോലും എനിക്ക് എതിര്‍പ്പ് നേരിടേണ്ടി വരും. അത്കൊണ്ട് താങ്കള്‍ അമേരിക്കന്‍ സിറ്റിസണ്‍‌ഷിപ്പ് ഒഴിവാക്കുക. താങ്കള്‍ക്ക് കേബിനറ്റ് റാങ്കോടുകൂടി Scientific Advisor to Prime Minister എന്ന പദവി നല്‍കാം.  മാതൃരാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് വേണ്ടി താന്‍ ആവിഷ്ക്കരിച്ച സ്വപ്നപദ്ധതി ടെലികോം ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ എതിര്‍പ്പിനെ അവഗണിച്ച് വിജയകരമായി പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ ഇതാണ് വഴിയെന്ന് സാമിന് തോന്നി. അങ്ങനെ 1987ല്‍ അമേരിക്കന്‍ പൌരത്വം ഉപേക്ഷിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ Scientific Advisor to Prime Minister എന്ന പദവിയും ടെലികോം കമ്മീഷന്റെ (Telecom Commission) ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനവും ഏറ്റെടുത്തു. ഭാര്യയും മക്കളും ഡല്‍ഹിയില്‍ താമസമാക്കി.

അധികാരമുള്ള രണ്ട് പദവികള്‍ കൈവശമുള്ളത്കൊണ്ട് ടെലികോം അധികാരികള്‍ പത്തി താഴ്ത്തി. കൂടാതെ രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ അടുത്ത സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയില്‍ എല്ലാ മന്ത്രിമാരും നേതാക്കളും സാമിനോട് ബഹുമാനപൂര്‍വ്വം പെരുമാറി. C-DOT ഡിജിറ്റല്‍ സ്വിച്ച് ,  ട്രാന്‍സ്മിഷന്‍ ഉപകരണങ്ങള്‍ എന്നിവ നിര്‍മ്മിക്കാനുള്ള അവകാശം റോയല്‍റ്റി അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ചില പൊതുമേഖലസ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കും നാല്പതോളം സ്വകാര്യസ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കും നല്‍കി.  ടെലികോം ഉല്പാദനരംഗത്ത് ഒരു കുതിച്ചുചാട്ടം ഉണ്ടായി. ഇന്ത്യന്‍ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ ടെലിഫോണ്‍ എക്സ്ചേഞ്ചുകള്‍ യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തില്‍ ഉയര്‍ന്ന് വരാനും നഗരങ്ങളിലേത് നവീകരിക്കപ്പെടാനും തുടങ്ങി. നമുക്ക് STD/ISD സൌകര്യങ്ങള്‍ കിട്ടിത്തുടങ്ങി.  പബ്ലിക്ക് ടെലിഫോണ്‍ ബൂത്തുകള്‍ അനുവദിക്കപ്പെട്ടു.  ബൂത്ത് അനുവദിക്കുന്നതില്‍ വികലാംഗര്‍ക്ക് മുന്‍‌ഗണന നല്‍കപ്പെട്ടു. 20 ശതമാനമായിരുന്നു ബൂത്ത് ഉടമകള്‍ക്ക് കമ്മീഷന്‍ .

അങ്ങനെ സാമിന്റെ  സ്വപ്നങ്ങള്‍ , പദ്ധതികള്‍  ഒന്നൊന്നായി മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരിക്കവേ 1989ല്‍ കനത്ത തിരിച്ചടി നേരിട്ടു. തോല്‍‌വികളുടെയും പരീക്ഷണങ്ങളുടെയും നാളുകള്‍ . Law of Average പോലെ വിജയവും തോല്‍‌വിയും.  താങ്ങാനാവാത്ത മാനസികസമ്മര്‍ദ്ധത്താല്‍ 1990ല്‍ നാല്പത്തിയെട്ടാമത്തെ വയസ്സില്‍ സാമിന് കടുത്ത ഹൃദ്രോഗബാധ(Massive Heart Attack)യുണ്ടായി...

( അടുത്ത അദ്ധ്യായത്തോടെ അവസാനിക്കും)

സാം പിട്രോഡ - 3

രാജീവ് ഗാന്ധിയുമായി പിന്നീട് സാം പല തവണ കണ്ടുമുട്ടുകയും സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വാഭാവികമായും അവര്‍ നല്ല സുഹൃത്തുക്കളാവുകയും ചെയ്തു.  ഇന്ദിരാഗാന്ധിയെ സന്ധിച്ച് അധികം കഴിയുന്നതിന് മുന്‍പ് തന്നെ സാം പിട്രോഡ ചെയര്‍മാനായി C-DOT (Centre for Development of Telematics) എന്ന ഗവേഷണസ്ഥാപനം ആരംഭിക്കാന്‍ 50 കോടി രൂപ കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാര്‍ അനുവദിച്ചു. 1984 ആഗസ്റ്റില്‍ C-DOT പ്രവര്‍ത്തനം ആരംഭിച്ചു.

സാമിന്റെ രക്ഷിതാക്കള്‍ ഇതിനകം അമേരിക്കയില്‍ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരുന്നു. മക്കള്‍ അവിടെ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയുമായിരുന്നു. അത്കൊണ്ട് കുടുംബം അമേരിക്കയിലും സാം തനിയെ ഡല്‍ഹിയിലുമായി സി-ഡോട്ടിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ മുഴുകി. ഒരു സെക്രട്ടരിയെയും സര്‍ക്കാര്‍ സാമിന് അനുവദിച്ചിരുന്നു. തനിക്ക് സര്‍ക്കാര്‍ ശമ്പളം ആവശ്യമില്ലെന്ന് സാം സര്‍ക്കാരിനെ അറിയിച്ചു. എന്നാല്‍ വേതനരഹിതമായി സര്‍ക്കാര്‍ ജോലി ചെയ്യാന്‍ നിയമം അനുവദിക്കാത്തതിനാല്‍ സാമിന്റെ ശമ്പളം വര്‍ഷത്തില്‍ ഒരു രൂപ എന്ന് നിശ്ചയിക്കുകയായിരുന്നു.  പഴയ കണക്ക് വെച്ചാണെങ്കില്‍ സാമിന്റെ മാസശമ്പളം ഒന്നേകാല്‍ അണയും കാശും. (16 അണ ഒരു രൂപ).

ഇന്ത്യയിലുള്ള എല്ലാ ഐ.ഐ.ടി.(Indian Institute of Technology)കളിലും മികച്ച ചില എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് കോളേജുകളിലും ക്യാമ്പസ്സ് ഇന്റര്‍വ്യൂ ചെയ്യാന്‍ എത്തിയ സാം അവിടങ്ങളിലുള്ള വിദ്യാര്‍ത്ഥികളുമായി സംസാരിച്ചു.  സാമിന്റെ ആര്‍ജ്ജവമാര്‍ന്ന സംഭാഷത്തില്‍ ആകൃഷ്ടരായ വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ സി-ഡോട്ടില്‍ ചേരാന്‍ മുന്നോട്ട് വന്നു. അങ്ങനെ മുന്നോട്ട് വന്നവരില്‍ പകുതി പേരും അമേരിക്കയില്‍ ഉപരിപഠനം നടത്താന്‍ തീരുമാനിച്ചവരായിരുന്നു എന്നത് എടുത്ത് പറയേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു മാസത്തില്‍ അമ്പത് യുവ എഞ്ചിനീയര്‍മാരെ സാം റിക്രൂട്ട് ചെയ്തു.  അങ്ങനെ രാപ്പകല്‍ വിശ്രമമില്ലാതെ C-DOT ന് വേണ്ടി കഠിന പരിശ്രമം നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കെയാണ് ഒക്ടോബര്‍ മാസത്തില്‍ ശ്രീമതി ഇന്ദിരാഗാന്ധി ദാരുണമായി കൊല്ലപ്പെടുന്നത്.  അടുത്ത പ്രധാനമന്ത്രിയായി രാജീവ് ഗാന്ധി അധികാരമേറ്റു.  പ്രധാനമന്ത്രിയായി ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ രാജീവ്ഗാന്ധി സാമിനെ വിളിച്ചു വരുത്തി പറഞ്ഞു, ഞാന്‍ നിങ്ങളുടെ കൂടെയുണ്ട്. ചെലവ് എത്രയായാലും പ്രശ്നമില്ല. പദ്ധതിയുമായി മുന്നോട്ട് പോവുക.

നമ്മുടെ സര്‍ക്കാര്‍ ആഫീസുകളില്‍ ഒരു തരം കൊളോണിയല്‍ സംസ്ക്കാരമാണല്ലോ നിലനിന്നിരുന്നത്. മേലുദ്യോഗസ്ഥരെ സല്യൂട്ട് ചെയ്ത് സര്‍ വിളിക്കണം.  എഴുന്നേറ്റ് നിന്ന് ബഹുമാനിക്കണം.  ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇന്ത്യയില്‍ ആദ്യമായി ഒരു സര്‍ക്കാര്‍ സ്ഥാപനമായ സി-ഡോട്ടില്‍ അമേരിക്കന്‍ മോഡല്‍ Open Culture സാം പിട്രോഡ നടപ്പാക്കുന്നത്. അതനുസരിച്ച് ആരും സര്‍ വിളിക്കാന്‍ പാടില്ല. പരസ്പരം പേര് വിളിച്ചു മാത്രമേ സംബോധന ചെയ്യാന്‍ പാടുള്ളൂ. ഒരു കാരണവശാലും മേലുദ്യോഗസ്ഥര്‍ വരുമ്പോള്‍ എഴുന്നേറ്റ് നില്‍ക്കാന്‍ പാടില്ല. മീറ്റിങ്ങുകളില്‍ നിര്‍ഭയം ഉള്ള് തുറന്ന് സംസാരിക്കണം.  ആവശ്യമാണെങ്കില്‍ സാമിനെ പോലും മുഖത്ത് നോക്കി എതിര്‍ത്ത് സംസാരിക്കുകയും ചോദ്യങ്ങള്‍ ചോദിക്കുകയും ചെയ്യാം. ( സാം നടപ്പാക്കിയ ചില പരിഷ്ക്കാരങ്ങളാണ് ഇവയൊക്കെ. ഇത്തരം തുറന്ന സംസ്ക്കാരം ഇന്നും നമ്മുടെ സര്‍ക്കാര്‍
ആഫീസുകള്‍ക്കും ഇന്ത്യന്‍ കമ്പനികള്‍ക്കും അന്യമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ MNC കമ്പനികളില്‍ പണിയെടുക്കുന്നവര്‍ക്ക് ഈ വ്യത്യാസം മനസ്സിലാകും.)

സര്‍ക്കാര്‍ സര്‍വ്വീസില്‍ ഉള്ളവര്‍ക്ക് അടിസ്ഥാനശമ്പളവും മറ്റാനുകൂല്യങ്ങളും നിജപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിനാല്‍ C-DOT എഞ്ചിനീയര്‍മാര്‍ക്ക് സാം മറ്റ് സൌജന്യങ്ങളും സൌകര്യങ്ങളും ഉദാരമായി അനുവദിച്ചു.  താമസിക്കാന്‍ വീട് (C-DOT leased accommodation), വീട്ടില്‍ നിന്ന് ആഫീസില്‍ പോയിവരാന്‍ കാറ്, കേന്റീനില്‍ സദാസമയവും ( 365 X 24) സൌജന്യമായി ആഹാരം, വ്യായാമം ചെയ്യാനും വിശ്രമിക്കാനും ഇന്‍ഡോര്‍ സ്റ്റേഡിയം, ഔദ്യോഗികാ‍വശ്യത്തിന് യാത്ര ചെയ്യാന്‍ വിമാനടിക്കറ്റ്. അന്ന് IAS കാര്‍ക്ക് പോലും സൌജന്യവിമാനയാത്ര ലഭിച്ചിരുന്നില്ല, ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് റെയില്‍‌വേ ടിക്കറ്റ് മാത്രം. സീനിയര്‍ ഐ.എ.എസ്സ് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ക്ക് മാത്രമേ വിമാനയാത്ര അനുവദിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.

അന്ന് ഇത്തരം  സൌകര്യങ്ങള്‍ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുമേഖലയിലോ സ്വകാര്യമേഖലയിലോ ഉള്ള ഒരു കമ്പനിയിലും സ്വപ്നം കാണാന്‍ പോലും കഴിയുമായിരുന്നില്ല. അതിനാല്‍ സി-ഡോട്ടിലെ ചെറുപ്പക്കാരായ എഞ്ചിനീയര്‍മാര്‍ ആത്മാര്‍ത്ഥമായി, കഠിനമായി പണിയെടുത്തു. സാമിന്റെ നിര്‍ദ്ദേശങ്ങളും ഉപദേശങ്ങളും അവര്‍ക്ക് ആവേശവും പ്രേരണയും പകര്‍ന്ന് നല്‍കി. ജോലി, ഭക്ഷണം, വിശ്രമം, വിനോദം അങ്ങനെ C-DOT ആഫീസ് അവര്‍ക്ക് ഒരു കോളേജ് ക്യാമ്പസ്സിന്റെ പ്രതീതിയാണ് നല്‍കിയത്. കുടുംബം ഷിക്കാഗോയില്‍ ആയിരുന്നതിനാല്‍ ഉറങ്ങുന്ന സമയം ഒഴിച്ചു ബാക്കി സമയങ്ങളിലെല്ലാം സാം ആഫീസില്‍ തന്നെ കഴിച്ചുകൂട്ടി.  ചെറുപ്പക്കാരായ ആ എഞ്ചിനീയര്‍മാര്‍ക്കൊപ്പം ടെന്നീസ് കളിച്ചും  നര്‍മ്മഭാഷണങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടും തോളില്‍ തട്ടി ജോലി ചെയ്യിച്ചും അവരുടെ സഹോദരനെ പോലെയും സുഹൃത്തിനെ പോലെയും സഹജമായി സാം ഇടപഴകി. സി-ഡോട്ട് മേധാവി എന്നൊരു ജാഡ ഒരിക്കലും സാമില്‍ കാണാന്‍ ആര്‍ക്കും കഴിഞ്ഞില്ല.

അന്തരിച്ച പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിക്ക് വാക്ക് കൊടുത്ത പോലെ  മൂന്ന് വര്‍ഷത്തിനുള്ളില്‍ 1987ല്‍ സ്വന്തമായ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് 128 RAX – Rural Automatic Exchange സി-ഡോട്ട് പ്രവര്‍ത്തനസജ്ജമാക്കി. അതിന്റെയൊന്നും വിശദാംശങ്ങളിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള സാങ്കേതികപരിജ്ഞാനം എനിക്കില്ല.  ഇന്ത്യന്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായൊരു നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു 1987 എന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞുവെക്കാം. അപ്പോഴേക്കും സി-ഡോട്ടിലെ സ്റ്റാഫുകളുടെ എണ്ണം 500 ആയി ഉയര്‍ന്നിരുന്നു. ശരാശരി വയസ്സ് 25. ഡല്‍ഹിയിലും ബാംഗ്ലൂരിലും കാര്യാലയങ്ങളും.  അങ്ങനെ സാമിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ സി-ഡോട്ട് ഇങ്ങനെ പുരോഗതിയിലേക്ക് കുതിക്കുമ്പോള്‍  അഴിമതിവീരന്മാരായ ചില ബ്യൂറോക്രാറ്റുകള്‍ക്ക് ഇതത്ര രസിച്ചില്ല. അവരുടെ എതിര്‍പ്പുകളെയും പാരകളെയും സാം എങ്ങനെ നേരിട്ടു എന്ന് നോക്കാം.

ഫോട്ടോ കടപ്പാട്: C-DOT

(തുടരും)

സാം പിട്രോഡ - 2

ഇന്ത്യയില്‍ വാര്‍ത്താവിനിമയ സാങ്കേതിക വിദ്യ നവീകരിക്കുന്നതിന് വേണ്ട നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ അടങ്ങുന്ന ഒരു കത്ത് സാം ഷിക്കാഗോ നഗരത്തില്‍ നിന്ന് ഇന്ത്യന്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ വകുപ്പ് മേധാവിക്ക് അയച്ചെങ്കിലും ഒരു മറുപടിയും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചില്ല. വീണ്ടും ദീര്‍ഘമായ മറ്റൊരു കത്ത് എഴുതിയെങ്കിലും നിഷ്പലം. മറുപടിയില്ല. എന്നിട്ടും നിരാശനാകാതെ പിന്നെയും എഴുതിയപ്പോള്‍ ദല്‍ഹിയില്‍ വന്ന് തന്നെ കാണാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് മേധാവിയില്‍ നിന്നും മറുപടി കിട്ടി. താമസിയാതെ സാം ദല്‍ഹിയിലെത്തി തന്റെ പദ്ധതികള്‍ DOT മേധാവിക്ക് വിശദീകരിച്ചുകൊടുത്തപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം ഞെട്ടി. അത്ഭുതകരമായ പദ്ധതി. പക്ഷെ പണം എങ്ങനെ കണ്ടെത്തും? മാത്രമല്ല നയപരമായ മാറ്റങ്ങളും വരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതിന് എനിക്കെന്നല്ല വകുപ്പ് മന്ത്രിക്ക് പോലും അധികാരമില്ല. അങ്ങനെയെന്നാല്‍ ആര്‍ക്കാണധികാരം എന്ന ചോദ്യത്തിന് പ്രൈം മിനിസ്റ്റര്‍ എന്നായിരുന്നു ഉത്തരം. ശ്രീമതി. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയായിരുന്നു അന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി.

എനിക്ക് അടിയന്തിരമായി പ്രൈം മിനിസ്റ്ററെ കാണണം. ഏര്‍പ്പാട് ചെയ്യാമോ എന്നായി സാമിന്റെ ചോദ്യം. അത് കേട്ട് ഒന്ന് അമ്പരന്നെങ്കിലും സാമിന്റെ വ്യക്തിഗതനേട്ടങ്ങളും ദൃഢനിശ്ചയവും മനസ്സിലാക്കിയ മേധാവി, ഏര്‍പ്പാട് ചെയ്യാം പക്ഷെ അല്പം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുമെന്ന് പറഞ്ഞു. ഒരു മാസത്തെ താമസം പ്ലാന്‍ ചെയ്തിട്ടാണ് താന്‍ വന്നിട്ടുള്ളത്. അത് വരെ കാത്തിരിക്കാമെന്ന് സാമും അറിയിച്ചു. ഡോട്ട് മേധാവി തന്റെ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആഫീസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ടാഴ്ചക്കുള്ളില്‍ പത്ത് മിനിട്ട് സാമിന് ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുമായി അപ്പോയ്‌മെന്റ് ശരിയാക്കി. എന്നാല്‍ പത്ത് മിനിട്ട് കൊണ്ട് തനിക്ക് ഒന്നും വിശദീകരിക്കാന്‍ കഴിയില്ലെന്നും ഒരു മണിക്കൂറെങ്കിലും വേണമെന്ന് സാം പറഞ്ഞു. വീണ്ടും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആഫീസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടപ്പോള്‍ ഒരു മണിക്കൂര്‍ സമയം അനുവദിക്കാനാവില്ല എന്നായിരുന്നു മറുപടി.  പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് ഒരു മണിക്കൂര്‍ സമയം തരാന്‍ കഴിയുമ്പോള്‍ എന്നെ അറിയിക്കണമെന്നും അപ്പോള്‍ താന്‍ വീണ്ടും വരാമെന്നും നന്ദിയും പറഞ്ഞ് സാം ഷിക്കാഗോവിലേക്ക് തിരിച്ചുപോയി.

അനുവദിക്കപ്പെട്ട പത്ത് നിമിഷം സമയം നിരസിച്ചുപോയ സാമിന്റെ ആര്‍ജ്ജവവും ഇച്ഛാശക്തിയും ഡിപ്പാര്‍ട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ വകുപ്പിന്റെ മേധാവിയെ ആകര്‍ഷിക്കുക തന്നെ ചെയ്തു. അപ്പോള്‍ രാജീവ് ഗാന്ധി വൈമാനികനായി ജോലി നോക്കുകയാണെങ്കിലും നവീനസാങ്കേതികവിദ്യകളില്‍ ആ‍ഭിമുഖ്യവും താല്പര്യവുമുണ്ടായിരുന്നു. ചില സുഹൃത്തുക്കളുടെ സഹായത്തോടെ സാം പിട്രോഡയെ പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങള്‍ ആ മേധാവി രാജീവ് ഗാന്ധിക്ക് എത്തിച്ചുകൊടുത്തു. രാജീവ് ഗാന്ധി അമേരിക്കയിലെ അംബാസിഡറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പിട്രോഡയെ പറ്റി വിശദമായ വിവരങ്ങള്‍ (Background and Security checks)  ശേഖരിക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഷിക്കാഗോയില്‍ തിരിച്ചെത്തി ആറ് മാസമായിട്ടും ഡോട്ടില്‍ നിന്ന് ഒരു വിവരവും ലഭിക്കാത്തത് കണ്ട് സാം റോക്ക് വെല്‍ (Rockwell)  സ്ഥാപനത്തില്‍ വൈസ് ചെയര്‍മാനായി ജോലിയില്‍ മുഴുകി. അങ്ങനെയിരിക്കെ 1984 ആദ്യത്തില്‍ ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ചക്ക് ഒരു മണിക്കൂര്‍ അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആഫീസില്‍ നിന്ന് സാമിന് അറിയിപ്പ് ലഭിക്കുന്നു. ഉടനെ തന്നെ താന്‍ ഡല്‍ഹിയില്‍ എത്തുന്ന കാര്യം കണ്‍ഫോം ചെയ്ത് അറിയിച്ചിട്ട് പ്രധാനമന്ത്രിയെ കാണുമ്പോള്‍ സമര്‍പ്പിക്കാന്‍ പദ്ധതി സംബന്ധമായ രേഖകളും പ്രസന്റേഷനുകളും തയ്യാറാക്കുന്നതില്‍ വ്യാപൃതനായി. ഡല്‍ഹിയില്‍ എത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന് കോണ്‍ഫറന്‍സ് ഹാളില്‍ ഇന്ദിരാഗാന്ധിയെ കൂടാതെ രാജീവ് ഗാന്ധി ചില കേബിനറ്റ് മന്ത്രിമാര്‍ എന്നിവരെ അഭിമുഖീകരിച്ച് തന്നെ പറ്റിയും തന്റെ പദ്ധതികളെ പറ്റിയും വിശദീകരിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് കിട്ടിയത്.  ഇന്ത്യന്‍ വാര്‍ത്താവിനിമയ ശൃംഖല ആധുനീകരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ദൂരവ്യാപകമായ പ്രവര്‍ത്തനപദ്ധതിയും സാം അവരുടെ മുന്നില്‍ അവതരിപ്പിച്ചു. മന്ത്രിമാരുടെ നിശിതമായ സംശയങ്ങള്‍ക്ക് ക്ഷമയോടെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട അംശങ്ങള്‍ ഇവയായിരുന്നു.

1) ഇന്ത്യയിലെ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങള്‍ മുന്നില്‍ കണ്ടുകൊണ്ട് തദ്ദേശീയമായ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ച് ഡിജിറ്റല്‍ സ്വിച്ച് (Digital Switches) നിര്‍മ്മിക്കണം.

2) ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ ഡിപ്പാര്‍ട്ട്മെന്റ് കാലഹരണപ്പെട്ട മെക്കാനിക്കല്‍ സ്വിച്ചുകള്‍ (Mechanical Switches) ഇനി മേലില്‍ വാങ്ങാന്‍ പാടില്ല.

3) ഇന്ത്യ സ്വന്തമായി സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് നിര്‍മ്മിക്കുന്നത് വരെ അടുത്ത അഞ്ച് വര്‍ഷത്തേക്ക് ഇന്ത്യന്‍ നഗരങ്ങള്‍ക്ക് ആവശ്യമായ ഡിജിറ്റല്‍ സ്വിച്ചുകള്‍ വില എത്രയായാലും കണക്കിലെടുക്കാതെ വിദേശരാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്ന് വാങ്ങണം.

യോഗം ഒരു മണിക്കൂറിലും അധികം നീണ്ടുപോയി. അവസാനിച്ചപ്പോള്‍ രാജീവ് ഗാന്ധി എഴുന്നേറ്റ് വന്ന് സാം പിട്രോഡയുടെ കൈപിടിച്ചു ആശംസകള്‍ അറിയിച്ചു. ഞാനാണ് ഈ യോഗം ഏര്‍പ്പാട് ചെയ്തതെന്ന് പറഞ്ഞ് രാജീവ് ഗാന്ധി സാമിനെ ആശ്ലേഷിക്കുകയും ചെയ്തു. സാം തന്നേക്കാളും രണ്ട് വയസ്സ് ഇളയവനായ രാജീവ് ഗാന്ധിയെ നന്ദിയോടെ നോക്കി. ഗാഢമായ ഒരു സൌഹൃദബന്ധം അവര്‍ക്കിടയില്‍ മുള പൊട്ടിയ അപൂര്‍വ്വ നിമിഷം!

(തുടരും)

* ഫോട്ടോവിനും വിവരങ്ങള്‍ക്കും കടപ്പാട് പതിവ് പോലെ ഗൂഗിളിന്.

സാം പിട്രോഡ - 1

ഇന്ന് മൊബൈല്‍ ഫോണ്‍ ഇല്ലാത്തവര്‍ ചുരുങ്ങും. ഏകദേശം 60 കോടി മൊബൈല്‍ ഫോണുകള്‍ ഇന്ത്യയില്‍ ഉണ്ടെന്നാണ് കണക്ക്. എവിടെ പോയാലും പബ്ലിക്ക് കോള്‍ ബൂത്തുകളും കാണാം. നമ്മള്‍ ഓരോരുത്തരും  ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറും  നമ്മുടെ ബന്ധുക്കളുമായും വേണ്ടപ്പെട്ടവരുമായും കണക്ടഡാണ്. റെയില്‍‌വേ സ്റ്റേഷനുകളിലും വിമാനത്താവളങ്ങളിലും യാത്രയയ്ക്കാന്‍ പോകുന്നവര്‍ ഇന്ന് ചിരിച്ചുകൊണ്ടാണ് റ്റാ റ്റാ പറയുന്നത്. മുന്‍പ് അങ്ങനെയായിരുന്നില്ല. പൊട്ടിക്കരഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് പലരും യാത്രയയ്ക്കാറ്. ട്രെയിന്‍ പോയിക്കഴിഞ്ഞാല്‍ കൈലേസ് കൊണ്ട് പലരും കണ്ണീരൊപ്പുന്നത് കാണാം. കാരണം യാത്ര പറഞ്ഞുപോയവരില്‍ നിന്ന് ഇനിയൊരു വിവരം അറിയണമെങ്കില്‍ ആഴ്ചകള്‍ കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരും. സുരക്ഷിതരായി ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിയോ എന്ന് ഉടനെ അറിയാന്‍ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗവുമില്ല. നമ്മൂടെ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ രംഗത്ത് ഒരു വിപ്ലവം തന്നെയാണ് നടന്നത്. എന്നാല്‍ ആ വിപ്ലവത്തിന്റെ വിത്ത് പാകിയ, ആധുനിക ഇന്ത്യന്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്റെ പിതാവ് എന്ന് തന്നെ വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന സാം പിത്രോഡയെ എത്ര പേര്‍ ഓര്‍മ്മിക്കുന്നുണ്ട്?

25 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പ് നമ്മുടെ വാര്‍ത്താവിനിമയരംഗം വളരെ ശോചനീയമായ അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. ടെലിഫോണ്‍ ഉള്ള വീടുകള്‍ പണക്കാരുടെയോ ഉയര്‍ന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടേതോ മാത്രമായിരുന്നു. ആഡംബരചിഹ്നമായിരുന്നു ടെലിഫോണുകള്‍. പോസ്റ്റോഫീസുകളില്‍ മാത്രമായിരുന്നു പബ്ലിക്ക് ഫോണ്‍ ലഭ്യമായിരുന്നത്.  STD/ISD എന്നിവ വിളിക്കണമെങ്കില്‍ ട്രങ്ക് കോള്‍ ബുക്ക് ചെയ്തിട്ട് കാത്തിരിക്കണം. 97 ശതമാനം ഇന്ത്യന്‍ ഗ്രാമങ്ങളില്‍ ടെലിഫോണ്‍ സൌകര്യങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ സ്ഥിതിയിലാണ് 1984ല്‍ ഗവണ്മേന്റിന്റെ കീഴില്‍ C-DOT (Centre for Development Telematics) എന്നൊരു ഗവേഷണ സ്ഥാപനം തുടങ്ങി അതിന്റെ ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനത്തിരുന്നുകൊണ്ട് വെറും ആറ് വര്‍ഷം കൊണ്ട് ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ ശക്തമായൊരു ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ ബേക്ക്ബോണ്‍ സ്ഥാപിച്ച് എവിടെ നോക്കിയാലും പബ്ലിക്ക് കോള്‍ ബൂത്തുകളും ഗ്രാമങ്ങളിലെല്ലാം ഫോണ്‍ കണക്‍ഷനുകളും നല്‍കി വാര്‍ത്താവിനിമയവിപ്ലവത്തിന് സാം പിട്രോഡ നേതൃത്വം നല്‍കിയത്. ഇന്ന് കാണുന്ന സാമ്പത്തികപുരോഗതിക്കെല്ലാം അസ്തിവാരം ഈ വാര്‍ത്താവിനിമയവിപ്ലവമായിരുന്നു എന്നും ഓര്‍ക്കേണ്ടതുണ്ട്.

1942ല്‍ ഒറീസ്സയിലെ തിത്ത്‌ലഗര്‍ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ഒരു ആശാരികുടുംബത്തില്‍ സാം പിട്രോഡ ജനിച്ചത്. ഗുജറാത്തില്‍ നിന്ന് ഒറീസ്സയിലേക്ക് കുടിയേറിയതാണ് കുടുംബം. സത്യനാരായണ്‍ ഗംഗാറാം പിത്രോഡ എന്നാണ് ശരിയായ പേര്. എട്ട് മക്കളായിരുന്നു സാമിന്റെ അച്ഛന്. തന്റെ കടയില്‍ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം കൊണ്ട് എട്ട് മക്കളെയും പഠിപ്പിച്ചു. പതിനൊന്നാമത്തെ വയസ്സില്‍ ഗുജറാത്തിലുള്ള ഹൈസ്കൂളില്‍ സാം ചേര്‍ന്നു. ഇരുപത്തിരണ്ടാമത്തെ വയസ്സില്‍ മഹരാഷ്ട്ര സായിറാവു സര്‍വ്വകലാശാലയില്‍ ഭൌതികശാസ്ത്രത്തില്‍(Physics)ബിരുദാനന്തരബിരുദം കരസ്ഥമാക്കിയ സാം 1964ല്‍ പിതാവ് നല്‍കിയ 400 ഡോളര്‍ പണവുമായി അമേരിക്കയില്‍ പോയി ഷിക്കാഗോ നഗരത്തിലെ IIT (Illinois Institute of Technology)യില്‍ M.S in Electrical Engineering പഠിക്കാന്‍ ചേര്‍ന്നു. മെറ്റെല്ലാ ഇന്ത്യന്‍ വിദ്യാര്‍ത്ഥികളെയും പോലെ പാര്‍ട്ട് ടൈം ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് പഠിപ്പ് പൂര്‍ത്തിയാക്കിയത്. പിന്നീട് ഷിക്കാഗോയില്‍ തന്നെ GTE എന്ന സ്ഥാപനത്തില്‍ ജോലിക്ക് ചേര്‍ന്നു. 1974 വരെ GTE യില്‍ Digital Switching ല്‍ റിസര്‍ച്ച് എഞ്ചിനീയറായി ജോലി നോക്കുമ്പോള്‍ മുപ്പത്തോളം കണ്ടുപിടുത്തങ്ങള്‍ക്ക് അദ്ദേഹം പേറ്റന്റ് നേടിയിരുന്നു. ഇതിനിടയില്‍ ഒരു ഇന്ത്യക്കാരിയെ കല്ല്യാണം കഴിക്കുകയും അമേരിക്കന്‍ പൌരത്വം സമ്പാദിക്കുകയും അച്ചനമ്മമാരെയും മിക്കവാറും എല്ലാ സഹോദരങ്ങളെയും അമേരിക്കയില്‍ എത്തിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

1974ല്‍ അച്ഛന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം സാം Wescom Switching Inc. എന്നൊരു കമ്പനി തുടങ്ങി. രണ്ട് അമേരിക്കന്‍ സുഹൃത്തുക്കള്‍ നല്‍കിയ പണമായിരുന്നു മൂലധനം. ആ സ്ഥാപനം 20 കണ്ടുപിടുത്തങ്ങള്‍ക്ക് പേറ്റന്റ് സമ്പാദിച്ചു ആറ് വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷം Rockwell എന്ന സ്ഥാപനത്തിന് 4 മില്ല്യണ്‍ ഡോളറിന് വിറ്റു. അങ്ങനെ മുപ്പത്തിയെട്ടാമത്തെ വയസ്സില്‍ സാം അമേരിക്കയിലെ ഡ്രീം മില്ല്യണയര്‍ ആയി. (ഇത് ഇവിടെ പറയാന്‍ കാരണം സാം പിട്രോഡയ്ക്കെതിരെ ഇന്ത്യയില്‍ പിന്നീട് ഒരു അഴിമതിക്കേസ് ചാര്‍ജ്ജ് ചെയ്തിരുന്നു. കെ.പി.ഉണ്ണികൃഷ്ണന്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍സ് മന്ത്രി ആയിരുന്നപ്പോള്‍)

1981ല്‍ സാം ഒരവധിക്ക് ഇന്ത്യയില്‍ വന്ന് ഒറീസ്സയിലുള്ള സ്വന്തം ഗ്രാമത്തില്‍ എത്തിയപ്പോള്‍ അദ്ദേഹത്തിന് അമേരിക്കയിലേക്ക് ഫോണ്‍ ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. എന്നാല്‍ അദ്ദേഹത്തിനതിന് കഴിഞ്ഞില്ല. അടുത്തെങ്ങും ടെലഫോണ്‍ സൌകര്യം ഇല്ലായിരുന്നു. അവധിക്കാലം കഴിഞ്ഞ് അമേരിക്കയില്‍ മടങ്ങിയെത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തയെല്ലാം തന്റെ മാതൃരാജ്യത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. ഒരു കുറ്റബോധം മനസ്സിനെ അലട്ടി. 38 വയസ്സിനുള്ളില്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ രംഗത്ത് 50ലധികം പേറ്റന്റുകള്‍ നേടി കോടീശ്വരനായി. പക്ഷെ തന്റെ രാജ്യത്ത് സാമ്പത്തികവളര്‍ച്ചയുടെ നട്ടെല്ലായി വര്‍ത്തിക്കേണ്ട ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ ഇന്‍ഫ്രാസ്ട്രക്ചര്‍ പരിതാപകരമായ അവസ്ഥയിലാണുള്ളത്. പാശ്ചാത്യനാടുകളില്‍ നിന്ന് കാലഹരണപ്പെട്ട Mechanical Switches കോടിക്കണക്കിന് രൂപ കൊടുത്ത് ഇന്ത്യന്‍ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ വകുപ്പിന് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത് വാങ്ങേണ്ടി വരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ടെലിക്കമ്മ്യൂണിക്കേഷന്‍ ഇന്‍ഫ്രാസ്ട്രക്ചര്‍ ആധുനികവല്‍ക്കരിക്കാനുള്ള ദീര്‍ഘവീക്ഷണത്തോടുകൂടിയുള്ള ഒരു പദ്ധതിയും DOT (Department of Telecommunications) എന്ന സര്‍ക്കാര്‍ വകുപ്പിന് ഇല്ല. ഈ രംഗത്ത് തന്നെക്കൊണ്ട് കഴിയുന്നത് ചെയ്യണമെന്ന് സാം പിട്രോഡ മനസ്സില്‍ ഉറപ്പിക്കുന്നു.

(തുടരും)